Zonder jou was ik allang dood (Rouw)

"Ik hou van je."
Dat hoor ik je nog zeggen, wij, allebei wars van romantiek, hadden dat twee keer in al die jaren tegen elkaar gezegd. Toen je naar het ziekenhuis ging in februari 2010, en toen je in augustus euthanasie zou krijgen.
We wisten het toch, voelen was waardevoller dan woorden, want woorden kunnen liegen, je hart niet.
Maar je wilde het zeggen, en van mij horen in je laatste week.
"Ik hou van jou." En dan streelde je in slow motion door mijn haren. Je uitstraling werd heel ontspannen, je glimlach breed.
Je bleef geven tot het laatste toe.



Mijn zakdoeken zitten allemaal in de was.
Weet je nog, vorig jaar, in augustus, september en november, toen je lichaam het leek te begeven en de dokter je zou verlossen? Dat we samen op dit bed lagen en een theedoek gebruikten om elkaars tranen te drogen maar er kwamen steeds weer nieuwe? Ik hoor je snikken: "Ik kan je niet loslaten."

Duizend flitsen door mijn hoofd, mooie gebeurtenissen, verrukkelijke erotiek, liefde, lijden, jouw lijden wat je in stilte deed, net zoals ik in stilte huilde om alles wat we los moesten laten.
Een week voor je overlijden sloeg je je armen om me heen en zei: “hé moppie, zonder jou was ik allang dood.”

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in oud-vkblog-2011-03, Rouw, Vroems en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

20 reacties op Zonder jou was ik allang dood (Rouw)

  1. Zilvertje. zegt:

    Appelvrouw gelezen en gevoeld, dikke knuffel.

  2. Reine jRagolo zegt:

    Wat is dan romantiek Appelvrouw?
    Wat woorden ontstijgt?

  3. hippocampi zegt:

    elk woord ademt hier
    wat je niet altijd hoeft te zeggen
    wonderschoon
    sterkte, sterke dame,
    groet,
    hippo

  4. Apiedapie zegt:

    Tja, wat moet je hier nog over zeggen? Zo raak, zo ontroerend, zo treffend. Hier past slechts eerbiedig en respectvol stilzwijgen. In bewondering.

  5. Innocence zegt:

    Het is vreemd. De mens waar je van houdt gaat wél dood, maar de liefde die je voor hem of haar voelt niet. Integendeel, die lijkt alleen maar intenser te worden. Zijn aanwezigheid was zo gewoon en is dat nu niet meer. De bron waar je je jaren aan kon laven is opgedroogd, maar je dorst niet. En de rouw die je voelt, is de achterkant van diezelfde liefde. Wat moet je er allemaal mee aan?
    Proberen te verwerken zeggen ze, maar van werken wordt je zo ontzettend moe. Sterkte zegt dan iedereen. Maar sterkte waarvoor? Sterkte om je eigen gevoelens de baas te kunnen? Zijn die gevoelens dan zó fout dat je sterk moet zijn?

  6. Appelvrouw zegt:

    @ Zilvertje,
    dankje.
    @ Reine,
    geen idee.
    @ Hippocampi,
    Dankjewel.
    @ Apiedapie,
    Zwijgen is altijd goed.
    @ Innocence,
    Wat een mooie reactie, innocence. Jouw reactie geeft aan dat je zelf ook iets ingrijpends hebt meegemaakt.
    Wat mij ook opviel is dat onze liefde het afgelopen jaar, sinds zijn ziekte zich openbaarde, sterker werd.
    Je hebt elkaar op een heel ander manier nodig en niets is meer vanzelfsprekend, en niets kun je uitstellen tot morgen.
    Ik denk niet dat het, nu hij er niet meer is, sterker wordt, maar wel iets om zuiniger op te zijn. Om te koesteren, en je vaagt alle moeilijkheden uit omdat die er niet meer toe doen.
    Zijn aanwezigheid was ook in alles zo zichtbaar, ook als ik niet bij hem was, als hij alleen wilde zijn.
    Als ik ging fietsen, overal was hij. Nog trouwens.
    En verwerken, ja, dat is waar, wat je zegt, dat kan helemaal niet echt.
    Het wordt moeilijker, realistischer.
    Mooi gezegd over sterkte, sterkte om je gevoelens de baas te kunnen?
    Tja… misschien om niet ten onder te gaan.
    En net zoals je tegen een kind zegt: Je kunt het wel, goed gedaan.
    Zo denken we misschien dat ook aan mensen te zeggen die iets moeilijks hebben meegemaakt.
    Je wordt ook geprezen als je niet ten onder gaat. Dus als je wel onder gaat vertel je dat gewoon niet.
    Ik vind het zelf toegestaan om een poosje ten onder te gaan, maar ondertussen leer je wel bij wie je dat kwijt kunt. Als mensen zeggen dat je sterk bent, of blij zijn dat je het wel red, dan ontnemen ze je de gelegenheid om troost bij ze te zoeken, of te vertellen hoe het werkelijk met je gaat, en beland je weer terug in: zelf doen.
    Ik heb van kindsafaan al een reflex om niet in de armen van een ander weg te kruipen, hoe graag ik dat soms ook even zou willen.

  7. moonfairy zegt:

    wat een zegen voor ons
    dat het blog nog even doorgaat
    en we dit mogen lezen
    Moonfairy

  8. Innocence zegt:

    @Appelvrouw
    Ja, ik heb ook iets ingrijpends meegemaakt. De dood is de laatste jaren een trouw metgezel geweest..
    Je moet door je zwakke momenten heen om het verdriet te verwerken. Sterk zijn helpt dan niet meer. Toegeven aan je verdriet en je emoties wél. Maar dat ben je ook al aan het doen op het moment dat je hier schrijft.. Het is een moeilijk en harde strijd. Maar bedenk dat het de prijs is voor de ontvangen liefde, dat maakt het betalen gemakkelijker.

  9. Appelvrouw zegt:

    @ Moonfairy,
    Laat ons danken 🙂
    @ Innocence,
    Het doet me goed iemand te lezen die zich zo goed uit kan drukken over deze situatie.
    Ik lees je woorden graag en zal ze opslaan.

  10. Innocence zegt:

    @Appelvrouw
    Ik vind het van het uiterste belang om als je in het doolhof van deze verwarde gevoelens zit, er goed je gedachten over te laten gaan. Een blog bijhouden, een dagboek bijhouden, nadenken, praten, lezen. En vooral je gevoel volgen. De storm in mijn binnenste is weliswaar wat gaan liggen, maar laait zo af en toe nog flink op. Maar het is wel mijn storm. Ik moet er mee om gaan en ik vind internet een ideaal medium om er mee van gedachten te wisselen. Bezie ook dat dit gebeuren van jou een ander mens zal maken. Of beter gezegd, dat proces is zich aan het voltrekken.
    Ik ben veel kwijtgeraakt. Zo veel dat ik in mijn slechte momenten liever niet meer verder leefde. Maar ik ben ook verrijkt, een nare verrijking welliswaar. Ik ben een opener en spiritueler mens geworden. Het is een proces in mij wat nog niet is uitgekristalliseerd. Een (weder) geboorteproces. Waar ook al een rouwproces mee gepaard gaat. Mijn voormalige ik bestaat niet meer. Aan mijn nieuwe ik, ben ik nog niet gewend en de oude is dood. Herken jij die dingen? Of iemand anders natuurlijk.

  11. Appelvrouw zegt:

    Innocence,
    Het doolhof zit in mijn hoofd en er is weinig structuur in aan te brengen, dat lijkt me vanzelfsprekend.
    Ik herken wel wat van mijn huilbuien van vroeger, toen ik vanuit een crisissituatie uit huis afgevoerd ben en de weg in de grote wereld helemaal alleen moest zien te vinden. Het is wel anders dan dit maar het was toen ook structuurloos en een doolhof. Maar dat kan niet anders, ik heb nooit de weg willen effenen voordat ik hem bewandelde. WAnt de mooiste, meest bewogen paden zijn oneffen.
    Ik ben er ook zeker van dat dit weer een enorme verandering in mijn leven zal zijn. Misschien wel een van de betere.
    Al kun je dat niet zeggen, iedere situatie was anders, mijn jeugd, mijn handicap, de enige keer n mijn leven dat ik niet meer verder wilde leven, want dat gaf wel ontzettend veel beperkingen. Het was moeilijk te denken: dit geeft nieuwe kansen.
    Ik vergeleek dat destijds met een rouwproces, maar dat was het niet. Ik werd er depressief van en ook weer structuurloos. Ik weet nu dat niets te vergelijken is met een rouwproces. Het wordt tegenwoordig echter wel vaak te pas en te onpas gebruikt, zelfs als mensen hun haar laten knippen!
    Ik ben mijn handicap gelukkig later toch als uitdaging gaan zien, maar dat heeft me wel 8 jaar gekost.
    Wat ik nu doormaak is echter voor mij niet alleen het rouwen wat er is, alles wat ik had moet ik loslaten, opnieuw beginnen, anders beginnen. WAnt wat ik had is weg. En ik moet het huis uit, het is verkocht, en elders gaan wonen. Er is geen houvast straks.
    Maar ik ga ook uit van wat een goede vriend van Vroems zei: je zult er gelouterd uitkomen.
    Ik denk echter dat mijn oude ik altijd blijft bestaan, in ieder geval een sterke kern. Alleen ben ik iets van mijn spontaniteit en flierefluiterigs kwijt en ga er ook vanuit dat dat niet meer terug kan komen na zo’n gebeurtenis.
    Soms ben ik ook wel nieuwsgierig naar hoe het over een jaar zal zijn, wat ik voel, hoe ik zal zijn. Want hoe het nu gaat zegt niets over hoe het later zal gaan, dat zul jij nog beter begrijpen dan ik.

  12. Innocence zegt:

    Appelvrouw,
    Het is een doolhof, maar zo af en toe kom je iemand tegen die je weer een stukje verder helpt. Ook zal iemand je wel eens de verkeerde kant opwijzen, maar trek je er niets van aan. Een rouwproces is ook een uitdaging, je zal inzichten verwerven die je anders niet had verworven. Als je bereidt bent om te leren tenminste. De vriend van Vroems heeft gelijk, je komt er gelouterd uit. Er zit wel een ‘maar’ aan. Zolang het proces nog niet voltooid is, zullen zaken als neerslachtigheid, apathie en vele andere gevoelens terugkomen. (toevoeging: het zal door je ervaring wel gemakkelijker worden om er mee om te gaan)
    Soms denk je dat je al heel wat gedaan hebt en dat je ‘er bent’, maar dan blijkt dat het toch weer overnieuw moet. Gevoelens en geestelijke processen laten zich niet dwingen door wat de ratio dicteert. De ratio is er alleen voor de analyse en eventuele sturing.
    Dit op herhaling gaan van eerdere fases en gevoelens heeft ook een voordeel. Je weet dan ook dat er een uitweg is uit het doolhof. Je hebt een stukje van de blauwe lucht gezien en de zon die er moet zijn.
    Ook ga je ooit (of misschien heb je het al gezien) de schoonheid in zien van een stervensproces en een rouwproces. De gevoelens die er mee gepaard gaan en die soms nauwelijks te harden of op te brengen zijn, zijn de uitingen van een ultieme liefde. Alleen liefde maakt een mens van een mens, anders zouden we een ‘ding’ zijn.
    Wat jij noemt je spontaniteit kwijt zijn, dat noem ik mijn onschuld kwijt zijn. In mijn onschuld ben ik allerlei relaties aangegaan. Liefdesrelaties, maar ook relaties met familie en vrienden. Nooit realiserend dat ik daar wellicht een prijs voor zou gaan betalen. Daar denk je niet over na als je een relatie aangaat.
    En misschien hebben sommige mensen wel een relatie met hun haar;-)
    Nee, gekheid natuurlijk. Maar het is wel zo dat de toevallige lezer van dit ook wel een rouwproces meemaakt. Rouwprocessen zijn er in gradaties. Je oude vader van 90 is wat anders dan een levenspartner op relatief jonge leeftijd. Maar je kan er wel van leren. Want ieder mens kan zomaar voor een nauwelijks te dragen verlies staan.

  13. Ragrenner zegt:

    "Moppie" op dat moment het allermooiste woord ter wereld.. stel ik mij voor!

  14. Appelvrouw zegt:

    Innocence,
    "Zo af en toe kom je iemand tegen…"
    Daar hou ik me aan vast, in mijn leven ben ik zovaak heel bijzondere mensen tegen gekomen aan wie ik me tijdelijk kon optrekken, niet hangen, maar optrekken. Dat is nu eigenlijk al zo, alleen al de hulp die ik krijg bij het leeghalen van het huis, dat is echt al heel fijn, daar hoefde ik niet eens om te vragen, werd maar zo aangeboden. Praktische hulp is ook van groot belang.
    Ik ben nog niet zo bezig met wat ik mis en niet kan delen. Ik ben alsmaar eig te denken hoe het voor hem was, hoe dat is, te weten dat je leven ten einde is, dat je tijd steeds korter wordt. Dat je niet meer zelf alerlei ding kunt doen die je altijd deed. Hoe is het voor hem geweest te weten dat hij mij achter moest laten, los moet laten, terwijl hij altijd zo graag voor me wilde zorgen, zorgen dat het goed met me ging met name. Hij was een leider, een man in hart en nieren. En altijd onafhankelijk willen zijn. HOe is het dan, te weten dat je weg naar het einde een lijdensweg is, dat je niet weet hoe het zal gaan, maar wel dat het gaat. Zou het werkelijk zo zijn geweest dat hij het langer volhield, de pijn meer verdroeg om ij? Omdat ik zijn doel nog was zoals hij wel zei, ook tegen zijn vrienden.
    Zou hij nog ergens zijn, hoe zou hij dat laatste moment zich gevoeld hebben, had ik nog iets voor hem kunnen doen?
    Dat, en zoveel andere gedachten spoken door mijn hoofd. Ik zal mij in praktijk ook prima redden zonder hem, ik bedoel met de afwas en in het daagse leven. Maar ruim een jaar stond hij centraal, was ik helemaal op hem gericht, wat kon ik doen om hem zoveel mogelijk te ontzien en het zo comfortabel mogelijk te maken, geen onnodige negatieve prikkels. Ik heb sowieso een hekel aan probleem relaties en met Vroems liep dat gelukkig vrij makkelijk.
    In spiritueel opzicht kijk je bij zo’n proces naar jezelf: wat leer ik eruit.
    Maar ik ben niet spiritueel ingesteld. Ik weet dat ik er uit leer, dat gebeurt als je leeft en ervaringen opdoet en niet zomaar naast je neer legt. maar ik ben geen diepgraver meer. Dat ben ik denk ik verleerd. Ik geloof zeker dat ik af en toe in apathie zal vallen, waarschijnlijk ook de zinloosheid, Vroems was ook mijn doel. En hoewel ik wel de voordelen zie van de ruimte die ik nu weer krijg, had ik die net zo lief niet gehad als hij er nog maar was zonder te lijden.
    Ik ga uit van de verwerking zoals dat eerder ging, of dat terecht is weet ik ook niet, dat zal de tijd leren.
    Gedoseerd toelaten, dat is volgens mij redelijk te sturen. Ik ben gewend mezelf in tweeen te splitsen.
    Of je bij een stervensproces kunt spreken van "schoonheid"weet ik (nog) niet. Wij hebben erg geleden, maar omdat het later beter ging in die zin van dat hij de pijn kon dragen en helderder werd en leuke gesprekken met vrienden had, heb ik het zwaarste op de achtergrond geschoven, maar als ik dieper terug denk aan die week dan was het een nachtmerrie vanaf dinsdagavond toen ze begonnen, tot maandag toen de scenarts toestemming gaf voor euthanasie. Vanaf dat moment was het echt mooi voor Vroems, de geruststelling niet verder te hoeven, want als palliatieve sedatie niet werkt na een week, wat moet je dan? Het enige wat ik gezien heb is dat je steeds weer je grens verlegd, wat je eerst onaanvaardbaar vindt is op het moment dat het zich voordoet overwinbaar. Vroems heeft "geluk" gehad dat hij zulke bijzondere vrienden heeft, zij hebben het hem ook makkelijker gemaakt, aangenamer ongetwijfeld. Wie heeft er vrienden die hun nachtrust opofferen om de hele nacht bij je te zijn. Vroems had er minstens vier dat dat wel wilden doen.
    Dát vind ik er ook mooi aan, dat je in je leven vriendschappen opbouwt en dat die blijven bestaan, niemand van al zijn vrienden is afgehaakt in het jaar dat hij geen energie meer had en zelf afstand hield.
    Als ik op afstand zou zeggen wat een ander er van kan leren is dat de dood niet eng is. Maar voor mezelf ben ik er juist heel bang voor geworden, iets wat ik eerder niet was. De weg die Vroems ging daar ben ik vreselijk bang voor. OOk al weet ik dat het helemaal niet zo vanzelfsprekend is dat ik die ook af moet gaan.
    En verder denk ik dat dit, en zoveel anderen onderwerpen, waarschijnlijk pas begrijpelijk worden als men er heel direct mee te maken heeft. Mij valt op dat veel mensen hun verdriet vergelijken met het mijne, maar hún leventje blijft thuis in zekere zin hetzelfde, de tafel, de stoel, de partner, dat blijft, tot en met de voordeur. Behalve de telefoon, ze kunnen hun vader, moeder of broer of vriend niet meer bellen.
    Voor mij is er niemand meer in bed, in de stoel, aan tafel. Niemand meer om voor naar huis te gaan. En het huis zelf gaat weg, ik moet een nieuwe weg zoeken, dat zie ik op zich wel heel letterlijk een nieuwe weg in slaan. Dát vind ik ook wel weer een uitdaging. Maar de mensen die hun gewone leventje behouden beseffen denk ik niet zo goed dat het voor mij totaal anders ligt, mijn wederhelft is weg, dat voelt op dit moment alsof er een stuk is geamputeerd.
    Maar misschien wel mijn eigen schuld, ik heb Vroems beloofd dat ik een deel van mijn hart met hem mee zou laten gaan zodat hij de eerste tijd niet alleen zou zijn.
    Het rouwproces van zijn vrienden en familie is heel anders dan het mijne, in die zin heb je rouwprocessen in gradaties.
    Maar soms voel ik me er echt heel erg alleen in staan als ik weer een mail krijg of ik de draad al weer heb opgepakt, zij wel, de daagse dingen vragen hun aandacht. Ik moet de draad loslaten, en vraag me af wat de daagse dingen ook alweer zijn.
    Hier is het verkopen van goederen, huis leeghalen, opruimen, administratie regelen, urn kopen, zee reisje plannen om de as te verstrooien.
    Eten ter gelegenheid van zijn verjaardag. Mezelf bijeen houden, zien dat ik goed zorg voor mezelf, wat moet ik eten, ik weet het niet, koken, wat valt er nog te koken. Fiets naar de fietsenmaker, maar hoe kom ik dan weer thuis, want de bus is te ver weg om te kunnen lopen. En hoe krijg ik hem weer terug. Tussen alles door rust, en voelen, verdriet voelen.
    Van mijn jeugd heb ik destijds ook niet ingezien dat het een waardevolle ervaring was, maar dat maak je er later maar van, omdat je anders blijft lijden. Ik kan me niet eens voorstellen hoe het zou zijn zonder die jeugdervaringen. Maar zal ik ook zo aankijken tegen dit proces?
    Ik voel het op zich wel als een mooie ervaring, maar niet de oorzaak, dat Vroems daarvoor ziek moest worden en sterven, dat maakt die mooie ervaring zo pijnlijk.

  15. Appelvrouw zegt:

    Ragrenner,
    Ja vast. Wij noemden elkaar altijd bij de naam.
    Nou vind ik moppie bepaald geen mooi woord, heb het hem ook nooit eerder horen zeggen.
    Ik vond vooral die armen om me heen, en dat gebaar met zijn woorden zo lief en onvergetelijk.

  16. Innocence zegt:

    Appelvrouw,
    Ik denk dat het bijstaan van iemand die stervende het mooiste is wat je voor iemand kan doen. Het vergt opoffering, hoewel je dat misschien niet zo zal herkennen omdat je het als vanzelfsprekend ervaar. Maar als je later er van een afstand naar zal kijken, zal je het wellicht herkennen. Ik weet dat als de (ergste) pijn is verdwenen, je er anders naar gaat kijken. Je zal je bepaalde momenten herinneren, momenten waarop je elkaar erg dicht naderde. We weten ook dat er weglopers zijn, maar daar hoor jij niet bij. Dit meemaken van het stervensproces, het begeleiden naar de dood, maakte het in de verleden tijd voor Vroems makkelijker draagbaar en maakt het voor jou in de toekomstige tijd draagbaar. Je blijft namelijk leven in de liefde die je aan Vroems hebt gegeven en die hij aan jou heeft gegeven. Op een later moment zal je begrijpen wat ik bedoel en de schoonheid ervan beamen. Het hele proces is namelijk in één woord samen te vatten: liefde…
    Mijn gevoel zegt mij dat je gedaan hebt voor hem wat in je vermogen lag. (Anders zou je niet zo gepasssioneerd over hem schrijven.) Dat kan best inhouden dat je fouten hebt gemaakt, maar wees niet te streng voor je zelf. Je bent de heilige maagd Maria niet! Bewaar al die mooie, intieme herinneringen en wees er zuinig op. Vroems is dood gegaan, maar de liefde tussen jullie niet.
    Vroems heeft geen ‘geluk’ gehad dat hij zulke vrienden had. Kennelijk heeft hij een leven lang geinvesteerd in vrienden, want (echte) vrienden komen niet aangewaaid. Daar moet je wat voor doen. Ik heb Vroems nooit gekend, ik heb pas gisteren van hem gehoord. Maar kennelijk was het een man die wist wat vriendschap en liefde geven was. Blijf deze vrienden eren, want ook in deze vrienden leeft Vroems voort. Zo zie ik tenminste die dingen.
    Ik weet wat het is als je je partner moet missen in bepaalde dingen. Je moet ergens helemaal alleen op af. Je moet in je uppie bij twee stellen zitten en je eigen het vijfde wiel aan de wagen voelen. En in het begin zal men het zich realiseren, maar als jij nog altijd ermee bezig bent, dan is de ‘buitenwereld’ al weer veel verder. Hier is niets aan te doen, dat geamputeerde gevoel zal je nog lang houden. Maar laat je nooit iets aanpraten door diezelfde buitenwereld. Die denken dat je er na 3 maanden, een jaar of desnoods 2 jaar ‘er wel weer overheen bent’. In zekere zin ben je er al overheen, want je hebt je moeten neerleggen bij het onvermijdelijke. In andere zin raak je er nooit overheen, want je kan over 5 jaar nog steeds getriggerd raken door iets waardoor je alles weer herbeleef. Zelf zie ik het zo, dat ik me laat leiden door de emoties zoals die me overkomen. Ik heb wel eens zitten te janken in een vol restaurant. Wat kan mij het schelen wat ‘men’ van me denkt? Het zijn mijn eigen emoties en die zijn oprecht. Ik mag die beleven zoals ik wil! En dan kan ik een half uur later gewoon weer lachen en ‘normaal zijn’.
    De ‘buitenwereld’ denkt er zo gemakkelijk en abstract over en dat is ze eigenlijk niet eens kwalijk te nemen.
    Men denkt in het algemeen dat verdriet met het verlopen van de tijd minder wordt en dat is op zich ook wel zo. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat je over 5 jaar geen meer verdriet mag hebben. In zeker zin moet je er zelfs zuinig op zijn. Want hetgeen jou en Vroems nú nog verbindt, dat zijn de herinneringen , de beleefde liefde én het verdriet. Koester die zaken, want die zijn belangrijk.
    [quote]Maar misschien wel mijn eigen schuld, ik heb Vroems beloofd dat ik een deel van mijn hart met hem mee zou laten gaan zodat hij de eerste tijd niet alleen zou zijn.[unquote]
    Hieruit leidt ik toch af dat jij/jullie denken dat Vroems nog ‘ergens’ voortleeft. Of het echt zo is, daar kunnen wij beiden slechts naar gissen. Maar ik vind het een mooie gedachte dat een deel van jouw hart nog bij hem is. Ik zou zo zeggen: laat altijd een déél van je hart bij hem zijn. Dat hoeft je verdere leven niet in de weg te staan. Appelvrouw is iemand die een deel van haar hart verpand heeft aan Vroems, daar heeft ‘men’ maar mee te dealen.

  17. Appelvrouw zegt:

    Innocence,
    Dankjewel voor je heel mooie waardevolle invulling op dit blog. Voor mij echt heel prettig en sterkend.
    Zoals de goede vriend het ziet, zo zie ik ook: het is een voorrecht een stervensproces zo heel dichtbij mee te mogen maken, en geen opoffering. Hopelijk blijf ik het ook altijd zo zien.
    Zijn goede vrienden, die hem bijstonden, en zij die er helaas niet bij konden zijn, zal ik zeker altijd bij dit geheel laten horen. Dat kan niet anders, zij waren er, hebben hem bijzondere nachten en gesprekken bezorgd, zonder hen was het voor Vroems en mij veel moeilijker geweest. Maar ook zij hebben veel van hem gekregen, daar ben ik van overtuigd.
    Dit zijn voor mij zijn echte vrienden. Uiteraard zijn er ook mensen die zichzelf vriend noemen en heel belangrijk vinden. Andersom was dat minder. Maar dat geeft niet, die waren er niet bij.
    Ook ik zie het zo dat Vroems in de harten van zijn goede vrienden voort blijft leven. En bij zijn familie. Hij was een innemende persoonlijkheid, krachtig. Ik heb hem alleen in zijn mindere jaren gekend helaas, ik ken hem alleen zwoegend met het bestaan. Maar heb prachtige verhalen gehoord. En ondanks zijn gezwoeg wist hij altijd de zonnige kant te bezien. Dat vond ik bewonderenswaardig. Hoe bracht hij dat op, wat was zijn geheim.
    Wij geloven allebei niet in het leven of wat voor vorm dan ook van voortbestaan. Dood is dood.
    Dat zeiden we altijd. En dat zag ik ook toen hij stierf, toen hij hier in zijn kist lag, toen ik steeds naar hem keek, hem aanraakte, en zijn vingers recht masseerde als ze weer krom getrokken waren.
    Maar later, ruim een week na zijn overlijden, stond hij regelmatig naast me, anders dan in het leven, en hij sprak niet. En het waren maar momentjes, en dan was hij weer weg. Hele mooie momentjes. Ik heb ze geprobeerd weer op te wekken maar dat gaat niet. Het is weg. Hij is weg. Waarschijnlijk is hij dood. Maar ik zal niet beweren dat er niets is, we weten het niet, niemand weet het, en zij die het beweren hebben dat misschien nodig omdat de dood zo onbegrijpelijk is, zo on invoelbaar.
    Zo niet te bevatten weg, hij is weg, maar waarheen, hoe bestaat het dat een leven zomaar ophoudt en nergens meer is.
    Dan is misschien voor veel mensen een makkelijkere manier in een bepaalde stroming mee te gaan, je ergens aan vast te houden. Ik kan dat niet, ook niet na die ervaring dat ik hem voelde en zag, groter dan hij was, en naast me, heel anders dan hij was. Dat viel me op. Maar wie zegt niet dat ik zelf zoiets ceeerde.
    Denk je niet dat het zo is dat je voor altijd een deel van je aan iemand hebt gegeven die je zo na stond en met wie je zoiets heel erg intiems hebt meegemaakt? Iemand bij mogen staan tot aan zijn sterven, is veel intiemer dan vrijer, dat viel mij op, je liefde groeit niet van vrijen maar van nabijheid, van intimiteit die niet te vergelijken is met het lichamelijke.
    En die ervaring is zo sterk dat het niet anders kan dan dat je altijd bij die ander wilt blijven, al is het maar voor een klein stukje. Deze ervaring is mij te kostbaar om niet ergens op een zichtbaar plekje te leggen, en te koesteren. Ook al doet het pijn, die pijn geeft gevoel weer, mijn gevoel.
    Dankjewel Innocence.

  18. rozekransje zegt:

    wat moet het vreselijk voor je zijn,hoe ga jij dit allemaal redden??zou je niet heel graag vleugels willen hebben,en dan heel ver weg vliegen.

  19. Innocence zegt:

    Appelvrouw,
    Mocht Vroems ooit weer naast je staan, stel dan geen vragen, maar onderga. Het zijn mooie momenten, dus waarom af vragen of het echt is? Soms moet je dingen niet willen weten, maar accepteren. Ik weet dat dat heel moeilijk is, maar rationele afwegingen staan dit soort ervaringen alleen maar in de weg. Ik herken het verschijnsel iig wel. Misschien overkomt het je nog een keer, maar ik denk niet dat het op te wekken is, integendeel. Het bewust opwekken zal alleen maar averechts werken.
    Ik denk ook niet dat je het moet verbinden met een stroming of een religie. Misschien komt het voort uit je eigen liefde? Maar dit soort afwegingen doen niet zo ter zake. Als het je weer overkomt, zie het dan als een mooi cadeau. En wees niet teleurgesteld als het niet gebeurd, ik denk dat het spontane karakter er van heel belangrijk is.
    Het is een oergevoel om iemand, waar je van houdt, bij te staan in het stervensproces. Ik kan dat niet verklaren. Waar ik spreek van ‘opofferen’ doel ik op het moeten ondergaan van het lijden van de persoon in kwestie. Ik vind dat heel moeilijk zo bij tijd en wijle. Dan zou ik mijn gevoel wel eens uit willen zetten. Maar juist bij iemand waar je zo intiem mee bent, gaat dat niet. Er spelen dus twee tegengestelde gevoelens mee. Dat oergevoel om een geliefde tot het laatst bij te staan en het moeten invoelen hoe een geliefde lijdt.
    Hoe dan ook, jij hebt die taak volbracht. En nu wacht een andere moeilijke taak. Hoe krijg je je gevoelens weer tot aanvaardbare proporties? Dat gevoel waar je nu in zit is geen leven lang vol te houden. Anderzijds vloeit dat gevoel voort uit liefde, dat stopt natuurlijk niet opeens en dat wil je eigenlijk ook niet.
    Je wilt niet stoppen met te houden van Vroems. Dat is een moeilijke weg om te begaan. Geloof mij als ik zeg dat er een uitweg is, maar je zult hem zelf moeten vinden. Dit vergt veel van je, maar jij bent niet iemand die wegloopt. Dat is kort samengevat je taak voor de komende maanden, jaren. Het gevoel van liefde behouden, maar het verdriet proberen te slijten. En zoals ik in mijn vorige reactie al aangaf, voor verdriet staat geen termijn. Een zekere mate van verdriet mag je de rest van je leven meenemen.
    Voor de rest: volg vooral je gevoel! Luister naar mensen, spreek met mensen, maar laat je gevoel leiddend zijn. Als ik dingen zeg die tegen je gevoel ingaan, doe het dan niet. Neem ook vooral de tijd, alleen jij bepaalt het tempo en niemand anders.
    Ik wens je heel veel succes met deze nieuwe opdracht van het leven.

  20. Pingback: Afscheid (Theme van Joke) | Appelvrouw

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s